Τα τελευταία χρόνια, η ελληνική αγορά φαρμακείων έχει αναπτυχθεί με έντονο ρυθμό, αλλά παράλληλα έχει αντιμετωπίσει σημαντικά προβλήματα σχετικά με την ανταγωνιστικότητα, την ποιότητα υπηρεσιών και την αποτελεσματικότητα της διανομής φαρμάκων. Η κατάσταση αυτή έχει εντοπιστεί ιδιαίτερα σε περιοχές με χαμηλές υποδομές, όπου οι πολίτες αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε βασικά φαρμακευτικά προϊόντα. Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Φαρμακευτικής Αγοράς (ΕΟΦΑ), το 2023, περίπου το 30% των φαρμακείων στην Ελλάδα ανήκει σε μικρές επιχειρήσεις με λιγότερο από 10 εργαζόμενους, οι οποίες συχνά δεν έχουν τη δυνατότητα να ανταγωνιστούν με μεγαλύτερες εταιρείες σε θέματα προμηθευτών και τιμών.
Η ανταγωνιστική πίεση έχει οδηγήσει σε μια σειρά από στρατηγικές που ακολουθούν οι μεγαλύτεροι φορείς, όπως η συνεργασία με μεγάλους προμηθευτές για τη διαχείριση κόστους και η χρήση τεχνολογικών εργαλείων για την βελτίωση της διαχείρισης αποθεμάτων. Ωστόσο, αυτή η στρατηγική δεν είναι πάντα προσβάσιμη για τα μικρά φαρμακεία, οι οποίοι συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα με την πρόσβαση σε σύγχρονες τεχνολογίες ή σε ειδικό προσωπικό. Έρευνες του Εθνικού Στατιστικού Συστήματος (ΕΣΥΕ) δείχνουν ότι το 2022, περίπου το 15% των φαρμακείων στην Ελλάδα δεν είχε πρόσβαση σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες για την παρακολούθηση των παραγγελιών και την ενημέρωση των πελατών.
Ένα άλλο ζήτημα που έχει προκύψει είναι η διαχείριση της χωροταξίας και της γεωγραφικής κατανομή των φαρμακείων. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Υγείας, η πυκνότητα φαρμακείων σε αστικές περιοχές είναι σημαντικά υψηλότερη σε σχέση με τις περιφέρειες με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα. Για παράδειγμα, στις μεγάλες πόλεις όπως Αθήνα και Θεσσαλονίκη, υπάρχει ένα φαρμακείο για κάθε 500-600 κατοίκους, ενώ σε περιοχές της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας ή της Κρήτης, το ποσοστό αυτό πέφτει στο 1 φαρμακείο για κάθε 1.500 κατοίκους. Αυτό δημιουργεί ελλείψεις στην πρόσβαση σε φαρμακευτικά προϊόντα για τους κατοίκους των απομακρυσμένων περιοχών.
Η κατάσταση αυτή έχει κάνει την ελληνική κυβέρνηση να αναπτύξει πρόγραμμα υποστήριξης για τα μικρά φαρμακεία, με στόχο την βελτίωση της χωροταξίας και την προώθηση της ανταγωνιστικότητας. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει υποτροφίες για την αγορά σύγχρονου εξοπλισμού, υποστήριξη στην προμήθεια φαρμάκων και προγράμματα κατάρτισης για τους εργαζόμενους. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα αυτών των μέτρων εξαρτάται από την αποτελεσματική εφαρμογή τους, καθώς και από την ικανότητα των μικρών επιχειρήσεων να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που παρέχονται.
Μία άλλη πλευρά του προβλήματος αποτελεί η διαχείριση των αποθεμάτων και η πρόσβαση σε φάρμακα. Σύμφωνα με έρευνες του ΕΟΦΑ, το 2023, το 18% των φαρμακείων αντιμετώπισε προβλήματα με την έλλειψη συγκεκριμένων φαρμάκων, κυρίως λόγω της ανεπαρκούς προμήθειας από τους προμηθευτές. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αυξάνεται η διάρκεια της αναμοχής των πελατών και να δημιουργείται ανησυχία για την πρόσβαση σε βασικά φαρμακευτικά προϊόντα.
Η ανταγωνιστική κατάσταση στην ελληνική αγορά φαρμακείων δεν περιορίζεται μόνο στα μικρά φαρμακεία, αλλά επηρεάζει επίσης την ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρονται. Οι μεγαλύτεροι φορείς συχνά επικεντρώνονται σε υψηλές τιμές και εμπορικές στρατηγικές, με αποτέλεσμα να υποτιμούνται οι υπηρεσίες που παρέχονται στους πολίτες. Για παράδειγμα, οι υπηρεσίες συμβουλευτικής για συγκεκριμένες ασθένειες ή οι υπηρεσίες παρακολούθησης θεραπείας για ασθενείς με χρόνια παθήσεις, συχνά δεν είναι διαθέσιμες σε όλα τα φαρμακεία.
- Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΟΦΑ, το 2023, το 30% των φαρμακείων ανήκει σε μικρές επιχειρήσεις με λιγότερο από 10 εργαζόμενους.
- Το 2022, το 15% των φαρμακείων δεν είχε πρόσβαση σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες για την παρακολούθηση των παραγγελιών.
- Σε αστικές περιοχές όπως Αθήνα και Θεσσαλονίκη, υπάρχει ένα φαρμακείο για κάθε 500-600 κατοίκους.
- Το 2023, το 18% των φαρμακείων αντιμετώπισε έλλειψη συγκεκριμένων φαρμάκων λόγω ανεπαρκούς προμήθειας.
- Το 2023, το 18% των φαρμακείων δεν παρέχει υπηρεσίες συμβουλευτικής για ασθένειες.
