Rozwój blockchainu Ethereum w ostatnich latach nie byłby możliwy bez wprowadzenia rozwiązań layered-2. W 2021 roku, gdy popularność Ethereum osiągnęła szczyt, transakcje na głównym łańcuchu stawały się coraz droższe i wolniejsze. W tym kontekście powstało ponad 50 różnych prototypów rozwiązań L2, z których kilka zostało już wdrożonych na skalę komercyjną. Kluczowym celem tych rozwiązań jest nie tylko poprawa wydajności, ale także utrzymanie pełnej zgodności z bezpieczeństwem i transparencją głównych łańcuchów.

Najbardziej znane rozwiązania to Arbitrum, Optimism i zaledwie kilka innych, które stały się referencyjnymi platformami dla inwestorów i developerów. Według danych z końca 2023 roku, łączna wartość zatrzymanych aktywów (TVL) na platformach L2 Ethereum przekroczyła 10 miliardów dolarów, co stanowi ponad 30% całej wartości na głównym łańcuchu. Warto zauważyć, że większość tych rozwiązań stosuje mechanizmy rollupów, które skupiają transakcje w pojedyncze blokach i przesyłają je do głównego łańcucha, co znacznie obniża koszty i zwiększa prędkość.

• Według danych Chainalysis, w 2023 roku transakcje na głównym łańcuchu Ethereum kosztowały średnio 10 dolarów, podczas gdy na Arbitrum średnia koszt transakcji wynosiła zaledwie 0,13 dolara.
• Optimism osiągnął w lipcu 2023 roku milowy punkt przekroczenia 1 miliona transakcji dziennie na swoich platformach.
• Ethereum zaimplementował zabezpieczenia typu zewnętrznego rollupa, które zapewniają, że każda transakcja na L2 jest weryfikowana przez węzły głównych łańcuchów.
• Według raportu Nansen, 80% aktywów na platformach L2 jest kontrolowanych przez 1% najbardziej aktywnych adresów.
• W 2023 roku Ethereum zrealizowało ponad 100 milionów transakcji na swoich L2, co stanowi ponad 70% całości transakcji na głównym łańcuchu.

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych aspektów rozwiązań L2 jest problem z synchronizacją danych. Wiele z nich stosuje mechanizmy typu “trusted setup”, które wymagają od administratorów rozwiązania wiedzy o stanie łańcucha w momencie jego uruchomienia. W odpowiedzi na to, Ethereum wprowadziło rozwiązania typu “zero-knowledge proofs”, które eliminują potrzebę zaufania do administratorów i zapewniają pełną transparencję. Przykładem takiego rozwiązania jest zabezpieczone przez zaufane partycypanty rozwiązanie z użyciem zabezpieczeń typu “zk-SNARKs”, które stosuje np. zaimplementowany przez zaufanych partnerów Arbitrum.

Warto również wspomnieć o perspektywach rozwoju technologii L2 w najbliższych latach. Według raportu ConsenSys, do 2025 roku łączna wartość zatrzymanych aktywów na platformach L2 może osiągnąć 500 miliardów dolarów, co stanowić będzie ponad 50% całej wartości aktywów na głównym łańcuchu Ethereum. W tym kontekście rozwiązania takie jak zaimplementowane przez Ethereum rozwiązania typu “layer 3” mogą stać się kluczowym elementem w dalszym rozwoju sieci.

link jest jednym z najbardziej innowacyjnych projektów w dziedzinie rozwiązań L2, który skupia się na zoptymalizowaniu kosztów i poprawie prędkości transakcji za pomocą technologii typu “rollup” z wykorzystaniem zabezpieczeń typu “zk-proofs”. Projekt ten wyróżnia się również swoją elastycznością i możliwością integracji z różnymi protokołami i aplikacjami na głównym łańcuchu Ethereum.